Scheiden op latere leeftijd
Scheiden als je 50+ bent. Wat je moet weten en regelen
Scheiden op latere leeftijd, ook wel ‘grey divorce’ of ‘laat scheiden’ genoemd, is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Steeds meer mensen boven de 50 nemen de stap om na een lang huwelijk afscheid van elkaar te nemen. Dat vraagt om moed, maar ook om een heel zorgvuldige aanpak. De financiële en emotionele gevolgen zijn bij een late scheiding namelijk groter dan op jongere leeftijd.
In dit artikel leg ik uit waar je rekening mee moet houden als je na uw 50e gaat scheiden. Praktisch, financieel en emotioneel.
Waarom scheiden op latere leeftijd andere aandachtspunten heeft
Op jongere leeftijd heeft een scheiding andere gevolgen dan wanneer u 50, 60 of ouder bent. De kinderen zijn vaak al het huis uit, maar er staan ineens andere vraagstukken centraal:
- Een lang opgebouwd vermogen moet eerlijk worden verdeeld.
- Het pensioen, vaak een van de grootste vermogensbestanddelen, moet worden verevend.
- De woning: wie blijft, wie gaat? En is herfinanciering na je 50e nog mogelijk?
- Een van beide partners is misschien na jaren weer afhankelijk van een eigen inkomen.
- Er is minder tijd om financieel te ‘herstellen’ van de gevolgen van de scheiding.
Pensioenverevening: uw recht op een deel van het opgebouwde pensioen
Een van de meest complexe én meest onderschatte onderdelen van een late scheiding is de verdeling van het pensioen. In Nederland geldt de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding. Dit betekent dat het pensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd in principe door beide partners gedeeld wordt.
Hoe dat precies werkt, hangt af van de huwelijkse voorwaarden en de pensioenregelingen van beide partners. Soms is het voordelig om af te wijken van de standaardverevening en te kiezen voor conversie (waarbij ieder een eigen zelfstandig pensioen krijgt). Dit vergt maatwerk.
Aandachtspunt: Pensioenverevening moet worden gemeld bij het pensioenfonds binnen twee jaar na de scheiding. Dit mag niet over het hoofd gezien worden!
De woning: wie blijft en wat zijn de mogelijkheden?
Bij een scheiding op latere leeftijd is de vraag rondom de woning extra urgent. Kan één van u de woning overnemen en de hypotheek herfinancieren op basis van een eigen inkomen? Of is verkoop de meest reële optie?
Aandachtspunten rondom de woning:
- Overwaarde wordt doorgaans fifty-fifty verdeeld, tenzij huwelijkse voorwaarden anders bepalen.
- Herfinancieren is na je 60e soms lastig, omdat hypotheekverstrekkers rekening houden met de pensioendatum.
- Als je in de woning blijft wonen, neem je ook de hypotheekschuld over, inclusief eventuele risico’s.
- Birdnesting (kinderen blijven wonen, ouders wisselen) is bij een late scheiding minder gebruikelijk, maar soms tijdelijk een oplossing.
Alimentatie na een lange relatie
Bij een huwelijk van meer dan 15 jaar geldt dat de alimentatieplicht maximaal de helft van de huwelijksduur is, met een maximum van 10 jaar. Bij een huwelijk van meer dan 50 jaar kan de alimentatieplicht zelfs voor onbepaalde tijd gelden.
Partneralimentatie is bedoeld om de financieel zwakkere partner tijd te geven om zich aan te passen aan de nieuwe situatie. Juist bij een late scheiding, waarbij één partner mogelijk jarenlang niet of parttime heeft gewerkt, is dit een belangrijk onderdeel.
De emotionele kant van op latere leeftijd scheiden
Een scheiding op latere leeftijd brengt ook emotioneel bijzondere uitdagingen met zich mee. U hebt misschien decennia samen geleefd. Uw sociale kring is vaak verweven met die van uw partner. Vrienden kiezen soms ‘een kant’. En er is de vraag: wat nu? Hoe bouw ik op mijn leeftijd een nieuw leven op?
Als relatietherapeut en EMDR-therapeut begeleid ik ook mensen die emotioneel vastlopen door een late scheiding. Soms zijn er maar een paar sessies nodig om vastgeroeste gevoelens van verdriet, boosheid of schuldgevoel los te laten en weer vooruit te kunnen kijken.
Hoe mediation helpt bij een scheiding op latere leeftijd
Bij een scheiding op latere leeftijd is er doorgaans meer te regelen en zijn de belangen groter dan bij een scheiding van een korter en jonger getrouwd stel. Dat maakt het verleidelijk om direct advocaten in te schakelen, maar dat is zelden de slimste keuze. Advocaten werken elk voor één partij; een mediator werkt voor jullie beiden.
Als MFN-geregistreerd mediator met een achtergrond in de financiële dienstverlening ben ik goed toegerust om ook de complexere financiële vraagstukken bij een late scheiding te begeleiden. Denk aan pensioenverevening, verdeling van beleggingen en de afwikkeling van een eigen bedrijf.
We werken in jouw tempo, met respect voor alles wat jullie samen hebben opgebouwd. Ook al gaan jullie wegen nu scheiden.
Overweeg je te scheiden en ben je 50+? Neem dan contact op voor een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek. Ik help je overzicht te krijgen in alle aspecten. Financieel, praktisch en emotioneel.
Veelgestelde vragen over scheiden op latere leeftijd
Moet mijn partner instemmen met de scheiding?
Nee, in Nederland kan één partij de scheiding aanvragen. Jouw partner hoeft het niet eens te zijn met de scheiding zelf, maar moet wel meewerken aan het regelen van de praktische zaken.
Kan ik na mijn 60e nog een hypotheek afsluiten?
Dat is steeds beter mogelijk geworden, maar hangt sterk af van het inkomen (inclusief pensioen) en het bedrag dat je wilt lenen. Een financieel adviseur of hypotheekadviseur kan je hierover adviseren.
Hoe lang duurt een scheidingstraject via mediation?
Dat hangt af van de complexiteit van jullie situatie. Een relatief eenvoudige scheiding (geen kinderen meer thuis, heldere financiën) kan in 3 à 4 sessies zijn afgerond. Een complexere situatie, met een eigen bedrijf, meerdere woningen of een ingewikkelde pensioenopbouw, vraagt meer tijd.